Tết Canh Dần , đi thăm nhà các em học sinh 12C14, mới thấy đúng là mỗi nhà mỗi cảnh.

Ngày mồng hai tết , đi thăm nhà Thùy ở Tịnh Sơn, Ba má Thùy làm rẫy ở Gia Lai không về. Ở nhà chỉ có ba bà cháu. Bà già và hai đứa cháu đều gầy . Tết mà không có ba mẹ chắc chị em Thùy buồn lắm. Bà nói Thùy học chăm lắm. Ngày đêm chỉ ngủ có vài tiếng.Hèn chi em gầy như thế. 

Vào nhà Sen ở Tịnh Minh. Ba má Sen còn trẻ. Nhà đang cúng cơm bữa. Sen nhỏ xíu như một học sinh lớp sáu. Em Sen không  đậu vào THPT Ba Gia nên học bổ túc rồi nghỉ học khi không lên lớp 11. Ba Má Sen cũng gầy. Ngôi nhà nhỏ nhìn ra cánh đồng lộng gió. Không hiểu sao vào nhà rồi thấy thương Sen chi lạ.

Đến nhà Thu Sa, ông nội của Sa cũng đang cúng. Cả nhà Sa ai cũng gầy như que tăm . Riêng Sa thì lại rất tròn trịa. Ăn cúng ở nhà Sa rất ngon miệng và đầm ấm. Ở sân nhà Sa nhìn ra cánh đồng xanh tươi lúa đang thì con gái. Một vùng không gian tươi mát và rất đẹp . 

Đến nhà Kim Lan C12 năm ngoái. Gặp má của em. Lan ở cùng ba má ở Sài Gòn. Nghe nói Lan đi dạy kèm thấy lòng vui vui. Em cũng đã đi theo con đường của cô rồi đấy nhé.

Đến nhà của Tuyết Trâm. Nhà Trâm ăn tết tương đối đầy đủ và ấm cúng chứ không quá khó khăn như mình vẫn tưởng. Má Trâm gầy quá nhưng đường nét rất đẹp. Chắc ngày xưa bà cũng là một cô thiếu nữ mặn mà duyên dáng như Trâm bây giờ.Thời gian và vất vả đã tàn phá con người thật khủng khiếp.

Trâm đẫn cả bọn đến nhà Sa lớp chủ nhiệm cũ. Thanh Sa đang học báo chí ở Huế. Từ đó Sa chở mình đi . Ngồi sau Sa thấy lưng em gầy hẳn đi.

Đi Tịnh Bình, đến nhà  Hưng. Nhà Hưng xa. Đi học phải qua nhiều vùng cát trắng.cháy bỏng nhưng da em lại trắng trẻo mịn màng nhất lớp.

Vào nhà Thu Thanh mới biết em là một bông hoa xương rồng. Cả bà, và cha mẹ em đều là người khuyết tật. Thế mà em lại là một cô bé xinh xắn , chăm ngoan và không hề phàn nàn bao giờ.  Sao địa phương lại không quan tâm đến hoàn cảnh gia đình của em nhỉ?

Sau đó là đến nhà Bích và Tâm. Nhà Bích đóng cửa còn Tâm thì đi chơi. Mẹ Tâm còn trẻ và đẹp. Ba mẹ Tâm đi làm tận Sài Gòn để ba chị em Tâm ở nhà với bà ngoại  . Nhà sạch sẽ, rộng rãi và có một cái tết  đầy đủ so với nhà các em khác .

Đến nhà Hằng. Hằng ở gần bờ sông Trà. Ba mẹ Hằng còn trẻ nhưng đã có cháu ngoại. Ba mẹ Hằng làm nghề mò sạn trên sông Trà nên rắn chắc. Hằng là một cô học trò vui vẻ, hoạt bát và đáng yêu. Đạp xe theo cô giáo cả ngày mà trên môi vẫn giữ nụ cười rạng rỡ.

Đến nhà Thiên . Nhà Thiên ở sát bờ sông Trà . Chỉ có chị của Thiên ở nhà còn ba má đi vắng. Thiên có một đứa em sinh đôi. Em Thiên học giỏi hơn nên thi vào Sơn Tịnh 1 và trọ học. Thiên ở nhà với ba mẹ và rất giỏi công việc gia đình nhưng học thì kết quả chưa cao dù đã cố gắng.

Về đến nhà thì đã gần năm giờ chiều. Mệt lử nhưng không dám nghỉ mà phải lo việc nhà nấu nướng dọn dẹp và chăm Tí. Nếu phàn nàn mai Oanh không cho đi nữa thì nguy. Mãi đến mười hai giờ đêm mới đi ngủ. Một giấc ngủ sâu và ngon. Thương các em C14 làm sao.

Sáng mồng ba tết, Tình và Mỹ đên sớm. Nhưng mình chưa thể đi được vì còn bao nhiêu việc nhà để chuẩn bị cho một ngày mới. Mở mắt ra đã có khách . Qui đên chơi. Vì thế việc đi chợ bị chậm lại.

Đi chợ đầu năm. Mọi thức đều tươi và người bán hàng, người đi chợ đều vui vẻ. Mình mua ba bình hoa, ba đĩa trái cây về cúng . Thức ăn chỉ mua một miếng thịt heo, hai lát cá ngừ, một bó rau muống và ít rau thơm. Về chuẩn bị lễ cúng đầu năm thì Tình và Mỹ đến. Các em cùng giúp việc chuẩn bị hoa và trái cây cúng. Tình và Mỹ đều là những thiếu nữ vui vẻ và nhiệt tình.Các em giúp mình lo cúng tạ chắc sẽ làm nhà mình năm nay vui vẻ và hạnh phúc hơn.

Đầu tiên là đến nhà Lâm, chỉ có bà Lâm ở nhà

Sau đó là đến nhà Tâm.

Tiếp theo đến nhà Dư, rủ Dư cùng đi

Sau đó là đến nhà Hóa

Tiếp đến nhà Nghĩa, Vinh, Hằng, Ánh, Huyền, Tình , Thượng, Lệ , Diệu

Về đến nhà đã gần năm giờ chiều. Lại lo chuẩn bị bữa tối và chăm Tí. Thủy đi họp lớp chưa về. Không biết con đi chơi có vui không? Nhà có khách. Vừa tiếp khách vừa dọn dẹp và chuẩn bị bữa tối. Sau đó mở máy tính ghi chép một chút. Đến khi choáng người lên mới đi nằm. Nhờ Oanh cạo gió xoa dầu mới đỡ. Lại một giấc ngủ thật sâu.

Ngày mồng bốn Tết

Sơn đến thật sớm để chở cô giáo đi. Đó là một người có trách nhiệm như Hằng, như Tình và Mỹ. Thế mà mãi đến hơ tám giờ mới ra khỏi nhà. Lo sắp xếp , dọn dẹp nhà cửa, nấu bữa sáng cho cả nhà. Lo cho mẹ chồng nằm viện. Đến viện thì mẹ được xuất viện. Nộp các thủ tục cho bà và Sơn chở bà về .

Đầu tiên là đến nhà My. My đang ăn sáng. Nói chuyện với ba My một chút. Rủ My cùng đi nhưng My nói là nhà bận cúng tạ.

Đến nhà Hậu nhưng mẹ Hậu đi làm . Nhà thật nghèo. Hậu không có cha. Mẹ thì đã già. Chiều ghé lại Hậu nhưng lần này thì cả hai mẹ con đều đi vắng. 

Gặp Bé ở nhà Hậu. Rủ đi đến nhà Hồng Thị Kim Liên. Mẹ và Bà Kim Liên thật dễ mến. Nhà có thật nhiều hoa vạn thọ vàng rực cả một góc sân. Lâu rồi mới thấy hoa vạn thọ nhiều như vậy . Kim Liên là một cô bé có đôi mắt sáng và hai lúm đồng tiền thật đáng yêu.

Đến nhà Thúy Nga thì Nga đã đi vắng. Mẹ Nga tiếp chuyện. Hỏi có phải cô giáo đến xem thử học sinh có đi đánh bầu cua không. À. Bây giờ mới thấy là ở đầu xóm nào cũng có đám bầu cua. Tết ở nông thôn là vậy. Hoa cúc vàng ở mỗi nhà và bầu cua ở mỗi xóm. Lâu rồi mình không có cảm giác của một người thảy đồng tiền vào con tôm hay con cua rồi hồi hộp chờ đợi chủ bầu mở ra. Nhà Nga là một ngôi nhà vách đất đơn sơ nhưng bên trong là một cái tết tương đối đầy đủ.

Đến nhà Bé. Mẹ của Bé là một người phụ nữ nông thôn bé nhỏ.  Ăn một ít bánh ít Bé tự làm , cùng xem phim hài do Hoài Linh đóng với gia đình rồi tiếp tục hành trình.

Cả nhà Việt Trinh đều đi vắng nên đi luôn đến nhà Lê Thi Lên. Nhà Lên ở sát đường nền đất nứt nẻ và loang lổ. Mẹ và bà Lên là người chấc phác. Bà đã già, một mẹ một con . Còn mẹ Lên thì sinh được hai cô con gái. Em Lên đang học lớp mười.

Đến nhà Sơn. Hóa ra Sơn là em của Hồng Anh. Mẹ Sơn đã già nhưng  còn khỏe và đẹp lão. Bà sinh ra Sơn lúc 41 tuổi.Không biết lúc cu Tí nhà mình học lớp 12 thì mình có còn khỏe như bà không. Sơn bảo mẹ em dạy em biết hai thứ là đấm lưng và nhổ tóc sâu cho bà lúc em bằng cu Tí bây giờ. Nhà rộng rãi, khang trang và sạch sẽ.

Đến nhà Thảo thì cả nhà còn đang ngủ trưa. Lúc này mình cũng thấy rất mệt. Đi suốt mấy ngày nên trong người thấy hơi choáng. Lúc ở nhà Sơn tưởng chừng không thể đi tiếp được nữa. Ba mẹ Thảo còn rất trẻ. Thảo xinh xắn nhưng vừa bé nhỏ yếu ớt lại vừa bị hỏng một bên tai.

Đến nhà Nhiên. Nhà mới làm kiểu Thái, khang trang và sạch sẽ. Trước nhà nhìn ra cánh đồng rộng. Mẹ Nhiên là một phụ nữ hoạt bát. Nhiên rất giống mẹ.

Nhà Vương là nhà cuối cùng ở Tịnh Giang và cũng là xa nhất. Trước nhà có cái hồ rộng. Ba Vương cao ráo còn mẹ em thì lại rất bé nhỏ, xanh xao nhưng nói năng hoạt bát. Ba Vương ốm nặng đã mấy năm rồi. Trước đây có lúc Vương đã nghỉ học hai tuần định nghỉ luôn sau đó mới đi học lại . Nhà thật là khó khăn mà lại rất xa. Trông Vương trẳng trẻo đầy đặn lại để kiểu tóc xù, hay nghỉ học và đi trễ mình cứ nghĩ là con nhà khá giả đua đòi và lười nhác ai dè hoàn cảnh em lại như vậy.

Đến nhà Lợi. Ba mẹ Lợi đi vắng còn Lợi thì đang ngồi cùng một số bạn bên những cốc bia . 

Thế là hết các nhà ở Tịnh Đông và Tịnh Giang. Về đến nhà đã thấm mệt lại gặp khách liên tục. Mệt nhoài, mệt quá không chịu nổi. Giờ mới thấy mình đã hoạt động liên tục từ sáng mồng hai đến giờ. Đến hơn bốn chục nhà học sinh với bốn mươi hoàn cảnh khác nhau. Đi thăm rồi chợt thấy gần gũi các em chi lạ. 12C14 ơi, cô yêu các em  biết bao.