Chuẩn kiến thức Hạnh phúc của một tang gia ( Vũ Trọng Phụng)

TRỌNG TÂM
a. Kiến thức :
- Bộ mặt thật của xã hội tư sản thành thị lố lăng kệch cỡm.
- Thái độ phê phán mạnh mẽ xã hội đương thời khoác áo văn minh “Âu hóa” nhưng thực chất hết sức giả dối, đồi bại và nỗi xót xa kín đáo của tác giả trước sự băng hoại đạo đức của con người.
- Bút pháp trào phúng đặc sắc : tạo dựng mâu thuẩn và nhiều tình huống hài hước, xây dựng chân dung biếm họa sắc sảo, giọng điệu châm biếm.
b. Kĩ năng
- Đọc hiểu một văn bản tự sự được viết theo bút pháp trào phúng.
BÀI HỌC
1. Tìm hiểu chung
a) Tác giả
Vũ Trọng Phụng ( 1912 – 1939) là một nhà văn hiện thực.Ông nổi tiếng về tiểu thuyết, truyện ngắn và đặc biệt thành công với thể loại phóng sự. Vũ Trọng Phụng để lại nhiêù kiệt tác như Số đỏ, Giông tố, Vỡ đê, Cơm thầy cơm cô,…
b) Tác phẩm
Số đỏ được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của văn học Việt Nam, có thể “làm vinh dự cho mọi nền văn học” (Nguyễn Khải). Đoạn trích thuộc chương XV của tiểu t huyết này.
2. Tìm hiểu chi tiết :
a) Nội dung :
- Nhan đề Hạnh phúc của một tang gia chứa đựng mâu thuẩn trào phúng, hàm chứa tiếng cười chua chát, vừa kích thích trí tò mò của độc giả, vừa phản ánh một sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn .
- Những chân dung biếm họa
+ Cụ cố Hồng mơ màng nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai, được khen… già; Văn Minh tranh thủ quảng cáo kiếm tiền; cô Tuyết tranh thủ trưng diện; cậu Tú Tân muốn chứng tỏ tài chụp ảnh; Phán mọc sừng kiếm món lợi lớn…Riêng Xuân Tóc đỏ, danh giá và uy tín ngày càng cao thêm .
+ Hai cảnh sát Min Đơ và Min Toa có việc làm; bạn cụ cố Hồng được dịp khoe huân chương và râu ria các loại; những giai thanh gái lịch được dịp hẹn hò, tán tỉnh,… vui vẻ và hạnh phúc.
Mọi người, dù là chủ hay khách đều vui vẻ, hạnh phúc trước cái chết của cụ cố Tổ .
Quang cảnh đám tang
+ Bề ngoài thật long trọng, gương mẫu nhưng thực chất chẳng khác gì đám rước, nhố nhăng lố bịch có đủ kiệu bát cống, lơn quay đi lọng, kèn Tây , kèn Ta, vòng hoa, câu đối,; “giai thanh gái lịch” thản nhiên trò chuyện, bình phẩm, cười tình, ...
+ Đỉnh điểm của sự giả dối diễn ra lúc hạ huyệt khi cậu Tú Tân yêu cầu mọi người tạo dáng để chụp ảnh, con cháu tự nguyện trở thành những diễn viên đại tài và nhất là màn kịch siêu hạng của ông Phán mọc sừng .
b) Nghệ thuật :
- Tạo tình huống trào phúng cơ bản rồi mở rộng ra những tình huống khác.
- Phát hiện những chi tiết đối lập gay gắt cùng tồn tại trong một con người, sự vật, sự việc.
- Thủ pháp cường điệu, nói ngược, nói mỉa,… được sử dụng một cách linh hoạt ;
- Miêu tả biến hóa một cách linh hoạt và sắc sảo đến từng chi tiết, nói trúng nét riêng của từng nhân vật.
c) Ý nghĩa văn bản :
Đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia là một bi hài kịch, phơi bày bản chất nhố nhăng đồi bại của một gia đình đồng thời phản ánh bộ mặt thật của xã hội thượng lưu thành thị trước Cách tháng Tám.
LUYỆN TẬP
1.Tìm một số dẫn chứng tiêu biểu thể hiện nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng ?
Nhận xét về Số đỏ, có người cho rằng trong tác phẩm có “nụ cười vừa thông minh sắc sảo vừa đầy khinh bỉ của nhà văn đối với một tầng lớp xã hội nhố nhăng lố bịch…”. Trong đoạn trích có nhiều chi tiết chứng minh cho nhận định trên.
- Từ một tình huống trào phúng cơ bản là hạnh phúc của một gia dình có tang, nhà văn triển khai mâu thuẩn theo nhiều tình huống khác nhau,,tạo nên một màn đại hài kịch phong phú và biến hóa. Cụ cố Tổ chết khiến cho mọi người trong đại gia đình bất hiếu này đều hạnh phúc, nhưng mỗi người lại có thêm niềm hạnh phúc riêng, tùy theo hoàn cảnh của từng người, rất phong phú và da dạng. từ con cháu trong nhà đến bè bạn họ, thậm chí đến cả cảnh sát. Tài năng của Vũ Trọng Phụng chính là ở chổ đã xây dựng được một loạt chân dung biếm họa khong ai giống ai.
- Đặc biệt, đoạn tả đám tang đi từ nhà cụ cố Hồng đi đến huyệt rất hài hước. Đám ma mà như đám rước vậy.