ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA (Thanh Thảo)
Tác giả: Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1946, quê ở huyện Mộ Đức, Quảng Ngãi.Thơ Thanh Thảo là tiếng thơ của người trí thức nhiều suy tư trăn trở về các vấn đề xã hội và thời đại. Ông được coi là một trong những nhà thơ luôn nỗ lực cách tân thơ Việt với xu hướng đào sâu vào cái tôi nội cảm, tìm kiếm những cách biểu đạt mới qua hình thức câu thơ tự do, xóa bỏ mọi ràng buộc, khuôn sáo bằng nhịp điệu bất thường , phóng khoáng nhằm đem đến cho thơ những hình ảnh , ngôn từ mới mẻ.
Hình tượng Lor-ca: Lor-ca (1898-1936) là một trong những tài năng sáng chói của văn học hiện đại Tây Ban Nha. Từ nhỏ Lor-ca đã được coi là thần đồng với năng khiếu thiên bẩm trên nhiều lĩnh vực nghệ thuật : thơ ca, hội họa, âm nhạc …Trước một Tây Ban Nha dưới sự cai trị của chế độ độc tài Pri-nô-đê Ri-vê-ra đã trở nên hết sức phản động về mặt chính trị và đang trên đường già cỗi về nghệ thuật, Lor-ca vừa nồng nhiệt cỗ vũ nhân dân đấu tranh với mọi thế lực áp chế, đòi quyền sống chính đáng vừa khởi xướng và thúc đẩy mạnh mẽ những cách tân trong lĩnh vực nghệ thuật. Sự có mặt của Lor-ca cùng nhiều tài năng khác lúc bây giờ đã khiến cho đời sống tinh thần của Tây Ban Nha và cả khu vực Tây Âu trở nên sôi động. Hoảng sợ trước ảnh hưởng xã hội to lớn của Lor-ca, năm 1936, chế độ phản động cực quyền thân phát xít đã bắt giam và bắn chết Lor-ca. Cái chết của Lorca đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ. Tên tuổi của Lorca từ đó trở thành một biểu tượng, là ngọn cờ tập hợp các nhà văn hóa Tây Ban Nha và thế giới chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại.
Xuất xứ: Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca rút trong tập “Khối vuông ru bích” (1985) là một trong những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy thơ của Thanh Thảo.
Bố cục : Đoạn 1 ( 6 dòng đầu) : Hình ảnh Lor-ca con người tự do, nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha.
Đoạn 2 (12 dòng tiếp) : Lorca bị hạ sát và nỗi xót xa về sự dang dở của khát vọng cách tân
Đoạn 3 (4 dòng tiếp) : Niềm xót thương Lor-ca và nỗi xót tiếc những cách tân nghệ thuật của ông không ai tiếp tục.
Đoạn 4 (các câu còn lại) : Suy tư về cuộc giải thoát và cách giã từ của Lor-ca.
Chủ đề: Thanh Thảo muốn phục sinh thời khắc bi tráng về cái chết của Lor-ca, thi sĩ kiêm nhạc sĩ Tây Ban Nha , bày tỏ thái độ ngưỡng mộ, đau xót và qua đó xây dựng biểu tượng nghệ thuật Lor-ca qua hình ảnh quen thuộc độc đáo :Đàn ghita.
Hình thức: Viết theo phong cách thơ tượng trưng có pha màu sắc siêu thực.
Hãy nêu ý nghĩa nhan đề và câu thơ đề từ?
Ý nghĩa nhan đề: Ghi ta là nhạc cụ truyền thống của Tây Ban Nha đồng thời là biểu tượng cho nền nghệ thuật của đất nước này nên nó được gọi là Tây Ban Cầm.
Lor-ca là nhà thơ, nhạc sĩ , kịch tác gia nổi tiếng người Tây Ban Nha , người đã khởi xướng và thúc đẩy mạnh mẽ những cách tân trong các lĩnh vực nghệ thuật Tây Ban Nha.
“Đàn ghi ta của Lor-ca” là biểu tượng cho những cách tân nghệ thuật của người nghệ sĩ thiên tài Ga-xi-a Lor-ca .Nhan đề dã hé mở hình tượng nghệ thuật trung tâm của bài thơ là Lor-ca và gắn liền với hình tượng ấy là biểu tượng nghệ thuật mang tính cách tân của Lor-ca là đàn ghi ta.
Lời đề từ của bài thơ cũng chính là di chúc của Lor-ca : “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”.
Đây là câu nói nổi tiếng của Lorca trước khi từ biệt cõi đời thể hiện tình yêu say đắm với nghệ thuật, với xứ sở Tây Ban Cầm (Đất nước Tây Ban Nha)
Với tư cách là một nhà cách tân nghệ thuật, Lor-ca nghĩ rằng đến một ngày nào đó, thơ ca của ông cũng sẽ án ngữ , ngăn cản sự sáng tạo nghệ thuật của những người đến sau. Vì thế, nhà thơ đã căn dặn các thế hệ sau hãy chôn nghệ thuật của ông cùng với ông để bước tiếp.
Sáu dòng thơ đầu là hình ảnh Lor-ca con người tự do, nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính trị và ng thuật TBN